Η μείωση του μητρικού γάλακτος είναι η συχνότερη αιτία που το μωρό είναι ανήσυχο, τραβάει το στήθος και δεν παίρνει πια καλό βάρος.
- Του Dr. Jack Newman Παιδίατρος MD, FRCPC
Μετάφραση για το mitrikosthilasmos.com
Ιωάννα Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος, IBCLC
1) Χρησιμοποιείτε αντισυλληπτικό χάπι ή την ενδομήτρια συσκευή Minera ή έχετε κάνει την ένεση Depo Provera ή λαμβάνετε ορμόνες (οιστρογόνα – προγεστερόνη) με οποιοδήποτε τρόπο. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο μητρικός θηλασμός έχει σημαντική αντισυλληπτική δράση, ιδίως αν θηλάζετε αποκλειστικά.
2) Είστε έγκυος. Η εγκυμοσύνη σαφέστατα μειώνει την παραγωγή γάλακτος.
3) Προσπαθείτε να αραιώσετε τα γεύματα ή να “εκπαιδεύσετε” το μωρό να κοιμάται όλη τη νύχτα. Αν συμβαίνει αυτό, ταΐστε το μωρό όταν πεινάει ή πιπιλάει το χέρι του. Σκεφτείτε το ενδεχόμενο να κοιμηθείτε μαζί με το μωρό με ασφαλή τρόπο (safe co-sleeping) ώστε το μωρό να θηλάζει τη νύχτα και να μην χρειάζεται να σηκώνεστε για να το θηλάζετε.
4) Χρησιμοποιείτε μπουκάλι πιο συχνά από περιστασιακά. Το καλύτερο είναι να αποφεύγετε το μπουκάλι εντελώς αλλά η περιστασιακή χρήση μπουκαλιού συνήθως δεν επηρεάζει την παραγωγή μητρικού γάλακτος. Όμως η συχνή χρήση μπουκαλιού έχει σαν αποτέλεσμα τη λιγότερο καλή προσκόλληση του μωρού στο μαστό και επομένως τη λιγότερη πρόσληψη γάλακτος από το μαστό.
Συχνά το μωρό τραβιέται πριν “αδειάσει” το μαστό και τότε η παραγωγή γάλακτος μειώνεται (βλ παρακάτω “Αυτή η αιτία χρειάζεται περισσότερη εξήγηση”). Αν το μωρό πρέπει να το ταΐσει κάποιος άλλος εκτός από εσάς τότε ένα κυπελάκι (όχι το εκπαιδευτικό ποτηράκι γιατί είναι το ίδιο με το μπουκάλι) είναι καλύτερο από το μπουκάλι (βλ το video στο site του Dr Newman).
5) Μια συναισθηματική φόρτιση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μειώσει την παραγωγή γάλακτος.
6) Μερικές φορές μια ασθένεια της μητέρας, κυρίως αν η ασθένεια συνοδεύεται από πυρετό, μπορεί να μειώσει την παραγωγή γάλακτος. Η μαστίτιδα και οι φραγμένοι πόροι μπορούν επίσης να μειώσουν την παραγωγή γάλακτος. Ευτυχώς αυτό δε συμβαίνει τις περισσότερες φορές.
7) Μήπως κάνετε πολλές δουλειές; Είναι εύκολο να πέσετε στην “παγίδα” και να ακολουθήσετε τις απόψεις των άλλων και να κάνετε ό,τι σας λένε. Αφήστε τις δουλειές του σπιτιού. Κοιμηθείτε όταν το μωρό σας κοιμάται. Αν είστε κουρασμένη ξαπλώστε μαζί με το μωρό για να το θηλάσετε και κοιμηθείτε.
Βεβαιωθείτε ότι κοιμάστε με ασφάλεια μαζί με το μωρό σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες που δίνονται από τη UNICEF και από το UK Baby Friendly http://www.babyfriendly.org.uk/pdfs/sharingbedleaflet.pdf
8) Μερικά φάρμακα μπορεί να μειώσουν την παραγωγή γάλακτος. Είναι πιθανό τα αντιισταμινικά, κυρίως τα παλιά αντιισταμινικά 1ης γενιάς καθώς και η ψευδοεφεδρίνη να μειώσουν την παραγωγή γάλακτος. Σημειώστε ότι αυτές οι ουσίες ή παρόμοιες περιέχονται σε φάρμακα που δίνονται για το κοινό κρυολόγημα και για αλλεργίες.
9) Θηλάζετε μόνο από τη μία πλευρά σε κάθε γεύμα. Δεν είναι καλή ιδέα να θηλάζετε το μωρό μόνο από τη μία πλευρά κατά κανόνα. Ναι, το να είστε βέβαιοι ότι το μωρό “τελείωσε” τον πρώτο μαστό πριν του προσφέρετε το δεύτερο μπορεί να βοηθήσει να αντιμετωπιστεί η ανεπαρκής πρόσληψη βάρους ή οι κολικοί του μωρού, αλλά ο μητρικός θηλασμός δεν μπαίνει σε κανόνες.
Αν το μωρό δεν πίνει, δηλαδή δεν προσλαμβάνει γάλα, δεν έχει κανένα νόημα να κρατάτε απλά το μωρό στο στήθος για πολλή ώρα να πιπιλάει χωρίς να προσλαμβάνει καθόλου γάλα για μεγάλα διαστήματα. Θα πρέπει να “τελειώσετε” τη μία πλευρά και αν το μωρό θέλει κι άλλο να του προσφέρετε την άλλη.
Πως θα ξέρετε ότι το μωρό “τελείωσε” την πρώτη πλευρά; Επειδή το μωρό δεν πίνει πια ακόμα και με συμπίεση του μαστού (δείτε το video και το άρθρο του του Dr Newman Breast Compression). Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να βγάλετε το μωρό από το μαστό αμέσως μόλις το μωρό σταματήσει να πίνει για ένα-δύο λεπτά (μπορεί να έχετε κι άλλο αντανακλαστικό έκλυσης γάλακτος γι’ αυτό περιμένετε λίγο).
Αν όμως είναι προφανές ότι το μωρό δεν πίνει, βγάλτε το μωρό από το μαστό και αν θέλει κι άλλο προσφέρετε την άλλη πλευρά. Πως ξέρετε ότι το μωρό πίνει ή όχι; βλ τα video στο site του Dr Newman.
Αν το μωρό αφήσει το μαστό από μόνο του, αυτό σημαίνει ότι έχει “τελειώσει” από αυτή την πλευρά; Όχι απαραίτητα. Τα μωρά συχνά αφήνουν το μαστό όταν η ροή του γάλακτος μειώνεται ή όταν μερικές φορές η μητέρα εμφανίσει αντανακλαστικό έκλυσης γάλακτος και το μωρό έκπληκτο από την απότομη και γρήγορη ροή τραβιέται. Δοκιμάστε πάλι την ίδια πλευρά αν το μωρό θέλει κι άλλο, αλλά αν το μωρό δεν πίνει ούτε με συμπίεση του μαστού, αλλάξτε πλευρά.
10) Συνδυασμός των παραπάνω.
11) Μερικές φορές η παραγωγή μειώνεται χωρίς προφανή αιτία. Ίσως η αιτία δεν είναι τόσο δύσκολο να βρεθεί αν λάβετε υπ’ όψιν σας τις πληροφορίες της παραγράφου που ακολουθεί και μάθετε πώς να αναγνωρίζετε αν το μωρό πίνει γάλα στο μαστό (ή όχι).
Αυτή η αιτία (νούμερο 11) χρειάζεται περισσότερη εξήγηση.
Κατά τις πρώτες εβδομάδες τα μωρά έχουν την τάση να αποκοιμιούνται στο μαστό όταν η ροή του γάλακτος μειώνεται. Αυτή η μείωση στη ροή παρουσιάζεται στην αρχή του γεύματος αν το μωρό δεν έχει προσκολληθεί καλά στο μαστό.
Ένα μωρό που δεν έχει προσκολληθεί πολύ καλά στο μαστό αλλά η μητέρα του έχει άφθονη παραγωγή μπορεί να παίρνει καλό βάρος, αλλά στην πραγματικότητα εξαρτάται από το αντανακλαστικό έκλυσης γάλακτος (κατέβασμα) προκειμένου να προσλάβει γάλα.
Το μωρό θα θηλάζει, θα κοιμάται και πάλι θα θηλάζει, χωρίς να πίνει μεγάλες ποσότητες μόλις η αρχική γρήγορη ροή ελαττωθεί, αλλά αν η μητέρα έχει περισσότερα αντανακλαστικά έκλυσης γάλακτος θα πιει λίγο ακόμα έστω και μισοκοιμισμένο.
Όταν όμως μεγαλώνουν τα μωρά, κάποια μπορεί να τραβάνε το μαστό όταν μειώνεται η ροή, συνήθως μέσα στα πρώτα λεπτά από την έναρξη του γεύματος. (Στην πραγματικότητα, μερικά μωρά το κάνουν αυτό από πολύ νωρίς, μερικά δεν το κάνουν ποτέ και μερικά πότε κοιμούνται και πότε τραβάνε το μαστό πιθανότατα ανάλογα με την πείνα ή τη διάθεσή τους).
Αυτό είναι πιθανότερο να συμβεί όταν τα μωρά έχουν πάρει μπουκάλι από νωρίς, αλλά μπορεί να συμβεί ακόμα και χωρίς να έχει πάρει μπουκάλι το μωρό.
Όταν το μωρό αρχίζει να τραβάει το μαστό, οι περισσότερες μητέρες πιθανότατα θα βάλουν το μωρό στην άλλη πλευρά όμως και τότε μπορεί να συμβεί το ίδιο. Το μωρό αν και πεινάει ακόμα, αρνείται να πάρει το μαστό και προτιμάει να πιπιλάει το χέρι του.
Έτσι, δεν θα πάρει το επιπλέον γάλα από τα αντανακλαστικά έκλυσης γάλακτος (αντανακλαστικά κατά τα οποία κατεβαίνει το γάλα) το οποίο θα είχε πάρει αν είχε παραμείνει περισσότερο στο μαστό. Έτσι το μωρό πίνει λιγότερο, η παραγωγή μειώνεται επειδή το μωρό πίνει λιγότερο, η ροή του γάλακτος μειώνεται ακόμη νωρίτερα από την έναρξη του γεύματος (επειδή υπάρχει λιγότερο γάλα) και ένας φαύλος κύκλος έχει αρχίσει.
Αυτό δεν συμβαίνει πάντα με αυτό τον τρόπο και πολλά μωρά μπορεί να παίρνουν καλό βάρος ακόμα κι αν μένουν μόνο λίγο χρόνο στο μαστό. Μπορεί και πάλι να τραβάνε το μαστό και να πιπιλάνε τα χέρια τους γιατί τους αρέσει το πιπίλισμα (είναι ευχάριστο γι’ αυτά) αλλά αν η πρόσληψη βάρους τους είναι καλή, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Εντούτοις, είναι καλό το μωρό να θηλάζει χωρίς να τραβάει το μαστό.
Ο τρόπος για να το αποφύγετε όλο αυτό είναι να έχετε από την αρχή μια καλή προσκόλληση. Σε πολλές μητέρες λένε ότι η προσκόλληση είναι τέλεια όταν στην πραγματικότητα απέχει πολύ από το να είναι τέλεια. Η προσκόλληση μπορεί να βελτιωθεί ακόμη και σε μεγαλύτερο μωρό, αλλά δεν είναι πάντα εύκολο. Όμως μερικές φορές είναι. (Δείτε τα video και το άρθρο Increase Braestmilk Intake στο site του Dr Newman).
Μερικές φορές η δομπεριδόνη αυξάνει την παραγωγή γάλακτος σημαντικά και γι’ αυτό τη χρησιμοποιούμε συχνά. Όμως δεν πρέπει να τη χρησιμοποιείτε αν είστε έγκυος. Κατ’ αρχάς δε θα έχει αποτέλεσμα αν είστε έγκυος. Επιπλέον αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η χρήση της αντενδείκνυται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η απουσία μελετών δεν σημαίνει ότι η χρήση της είναι ασφαλής στην εγκυμοσύνη.
- Πρωτότυπο: Slow Weight Gain Following Early Good Weight Gain Dr. Jack Newman Παιδίατρος, MD, FRCPC Μάιος 2009
Συγγραφή & αναθεώρηση: Jack Newman, MD, FRCPC 1995-2005©
Αναθεώρηση: Edith Kernerman, IBCLC, και Jack Newman, MD, FRCPC, IBCLC ©2008, 2009
Μετάφραση: Ιωάννα Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος, IBCLC
Επιμέλεια: mitrikosthilasmos.com ©2016
Σχετικά άρθρα:
Παιδίατρος, IBCLC
Επιστημονικός συνεργάτης του mitrikosthilasmos.com | Βιογραφικό