Μόλις πολύ πρόσφατα οι ειδικοί μελετώντας τη φυσιολογία της εγκυμοσύνης, άρχισαν σιγά σιγά να κατανοούν τους μηχανισμούς που ευθύνονται σε ένα μεγάλο βαθμό για το γεγονός, ότι οι γυναίκες σε γενικές γραμμές έχουν καλύτερη υγεία και ζούνε περισσότερα χρόνια από τους άνδρες.

Γιατί οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες; Εδώ και δεκαετίες οι επιστήμονες προσπαθούν να απαντήσουν στο παραπάνω ερώτημα, χωρίς όμως να καταφέρουν να δώσουν μια απάντηση που να στηρίζεται σε ισχυρά επιστημονικά δεδομένα.

Μόλις πολύ πρόσφατα οι ειδικοί μελετώντας τη φυσιολογία της εγκυμοσύνης, άρχισαν σιγά σιγά να κατανοούν τους μηχανισμούς που ευθύνονται σε ένα μεγάλο βαθμό για το γεγονός, ότι οι γυναίκες σε γενικές γραμμές έχουν καλύτερη υγεία και ζούνε περισσότερα χρόνια από τους άνδρες.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης υπάρχει μια συνεχής ροή κυττάρων από την μητέρα στο έμβρυο δια μέσου του πλακούντα. Η ροή αυτή των κυττάρων όμως είναι αμφίδρομη. Κύτταρα δηλαδή του εμβρύου περνούν μέσω του πλακούντα από το έμβρυο στη μητέρα.

Βλ. επίσης: Παρουσία ανδρικού DNA και αρσενικών κυττάρων στον γυναικείο εγκέφαλο

Το φαινόμενο του μικροχιμαιρισμού

Το φαινόμενο της ύπαρξης σε έναν οργανισμό κυττάρων που προέρχονται από έναν άλλο οργανισμό, καλείται μικροχιμαιρισμός (microchimerism). Στην προκειμένη περίπτωση τα εμβρυικά κύτταρα στον οργανισμό της μητέρας ή αντίθετα τα μητρικά κύτταρα στον οργανισμό του εμβρύου καλείται μικροχιμαιρισμός. Ενώ τα συγκεκριμένα κύτταρα μικροχιμαιρικά κύτταρα.

Ο μικροχιμαιρισμός προέρχεται από την ομηρική λέξη χίμαιρα και αναφέρεται σε ένα ζώο που περιέχει κύτταρα ή όργανα από δύο ή περισσότερα ζώα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα από τη μυθολογία είναι ο κένταυρος (μισός άνθρωπος-μισός άλογο). Παραδείγματα μικροχιμαιρισμού είναι οι μεταμοσχεύσεις οργάνων ακόμα και οι μεταγγίσεις αίματος.

Το φαινόμενο του μητρικού μικροχιμαιρισμού συνεχίζεται και μετά τη γέννηση, όπου κύτταρα περνούν από την μητέρα στο νεογνό ή το βρέφος που θηλάζει μέσω του μητρικού γάλακτος.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Τα τελευταία χρόνια το φαινόμενο του μικροχιμαιρισμού τόσο του εμβρυικού όσο και του μητρικού είναι πεδίο εκτεταμένων ερευνών. Γνωρίζουμε πολύ λίγα ακόμη σχετικά με την σημασία της ύπαρξης εμβρυικών κυττάρων στον οργανισμό της μητέρας. Το ίδιο άγνωστη είναι και η σημασία της ύπαρξης μητρικών κυττάρων στον οργανισμό του εμβρύου.

Τα πρώτα όμως αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Οι έρευνες δείχνουν ότι τα μικροχιμαιρικά κύτταρα ζούνε πολλά χρόνια στον οργανισμό της μητέρας, αλλά και του παιδιού καθορίζοντας σε σημαντικό βαθμό την πορεία της υγείας και των δύο για όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Τα μικροχιμαιρικά εμβρυικά κύτταρα που περνούν στη μητέρα ανήκουν σε όλα τα είδη κυττάρων του εμβρύου. Τα περισσότερα όμως από αυτά ανήκουν στα κύτταρα του ανοσολογικού συστήματος.

Πρωτεύοντα όμως ρόλο στη διαδικασία του μικροχιμερισμού τόσο στη μητέρα όσο και στο έμβρυο παίζουν τα βλαστοκύτταρα. Τα αρχέγονα αυτά κύτταρα μετά την είσοδο στον οργανισμό της μητέρας μεταναστεύουν στα διάφορα όργανα όπου δημιουργούν δεξαμενές κυττάρων.

Σε περίπτωση βλάβης ή τραυματισμού των ιστών της μητέρας ο μητρικός οργανισμός παράγει ερεθίσματα που στρατολογούν τα μικροχιμερικά εμβρυικά βλαστοκύτταρα. Τα βλαστοκύτταρα αυτά μετακινούνται στην περιοχή της βλάβης όπου σε συνεργασία με τα κύτταρα της μητέρας αναλαμβάνουν δράση. Η κυριότερη λειτουργία των κυττάρων αυτών είναι η επιδιόρθωση και επούλωση των ιστών που υπέστησαν βλάβη.

Επιπλέον, μετά από κατάλληλα ερεθίσματα τα αρχέγονα αυτά κύτταρα έχουν τη δυνατότητα να εξελίσσονται σε όλα τα είδη κυττάρων του οργανισμού της μητέρας και να παράγουν μεγάλο αριθμό κυττάρων όπως νευρικά, καρδιακά ή και μυϊκά κύτταρα.

Με την βοήθεια λοιπόν των μικροχιμαιρικών κυτάρων ο μητρικός οργανισμός είναι σε θέση να αντικαθιστά τα κύτταρα που έχουν υποστεί βλάβες στα συγκεκριμένα όργανα. Για παράδειγμα μικροχιμαιρικά εμβρυικά κύτταρα βρέθηκαν σε μεγάλη ποσότητα στην καισαρική τομή μετά από την επούλωση της τομής.

Μεγάλη ποσότητα μικροχιμαιρικών κυττάρων παρατηρείται στο σώμα της μητέρας όταν υπάρχουν διαταραχές της εγκυμοσύνης όπως η αιμορραγία, η προεκλαμψία ή η αυτόματη αποβολή ακόμα και η προωρότητα.

Τα εμβρυικά μικροχιμαιρικά κύτταρα φαίνεται ό,τι δίνουν την ευκαιρία στη μητέρα να προσπεράσει τις δυσκολίες της εγκυμοσύνης. Επιπλέον η εγκυμοσύνη είναι μια μοναδική ευκαιρία για την νεαρή γυναίκα να εφοδιάζεται με αδιαφοροποίητα εμβρυικά κύτταρα που μπορούν όμως να εξελιχθούν και να ανανεώσουν τους ιστούς της μητέρας με αποτέλεσμα γενετική σταθερότητα και διατήρηση της καλής υγείας της μητέρας.

Συμπερασματικά, τα παραπάνω μας δείχνουν ότι η συνεχής φροντίδα που προσφέρει η μητέρα στην εγκυμοσύνη αλλά και σε όλη την υπόλοιπη ζωή της δεν είναι μονοσήμαντη. Το παιδί προσφέρει με την σειρά του στη μητέρα μέσω του μικροχιμερισμού την δυνατότητα για καλύτερη υγεία που μεταφράζεται και σε περισσότερα χρόνια ζωής της μητέρας.

Σχετικά άρθρα:

• Η μητρότητα βελτιώνει την υγεία της γυναίκας και συμβάλλει στη μακροζωία της
• Το DNA του γιου… προστατεύει τη μητέρα!
• Οι παράγοντες που μειώνουν ή αυξάνουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου μιας γυναίκας
• Ο δεσμός μεταξύ μητέρας και μωρού ξεκινά από την σύλληψη και εκτείνεται και μετά τη γέννηση
• Bλαστικά κύτταρα στο μητρικό γάλα